Tarixdə elə məqamlar var ki, həmin anlar təkcə bir dövlətin deyil, bütöv bir xalqın taleyini dəyişir. Azərbaycan xalqının müasir tarixində belə dönüş nöqtələrindən biri də 15 İyun – Milli Qurtuluş Günüdür. Bu tarix sadəcə təqvimdə qeyd olunan bir gün deyil, dövlətçiliyimizin məhv olmaq təhlükəsindən xilas edilərək yenidən dirçəliş yoluna qədəm qoyduğu böyük bir mərhələnin başlanğıcıdır.
1990-cı illərin əvvəllərində SSRİ-nin süqutu ilə yaranan mürəkkəb geosiyasi vəziyyət Azərbaycan üçün son dərəcə ağır sınaqlarla müşayiət olunurdu. Dövlət institutları zəifləyir, iqtisadiyyat tənəzzülə uğrayır, Ermənistanın hərbi təcavüzü genişlənir, ölkə daxilində isə siyasi qarşıdurmalar və silahlı qruplaşmalar hakimiyyət uğrunda mübarizə aparırdı. Azərbaycanın müstəqilliyi real təhlükə altında idi.
1993-cü ilin yayında ölkə faktiki olaraq vətəndaş müharibəsi astanasına gəlib çatmışdı. Mərkəzi hakimiyyət idarəetməni itirmiş, cəmiyyət ümidsizlik və qeyri-müəyyənlik içərisində qalmışdı. Məhz belə bir taleyüklü anda Azərbaycan xalqı öz xilaskarını yenidən siyasi səhnədə görmək istədi. Xalqın təkidli çağırışı ilə Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı dövlətçilik tariximizin ən mühüm hadisələrindən birinə çevrildi.
15 iyun 1993-cü ildə Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin Sədri seçilməsi ölkədə Milli Qurtuluş prosesinin başlanğıcı oldu. Bu hadisə təkcə hakimiyyət dəyişikliyi deyildi. Bu, dövlətçiliyin bərpası, sabitliyin təmin olunması və Azərbaycanın gələcək inkişaf strategiyasının müəyyənləşdirilməsi demək idi.
Heydər Əliyev ilk növbədə ölkədə hüquqi və siyasi sabitliyin yaradılmasına nail oldu. Qanunsuz silahlı dəstələrin fəaliyyəti dayandırıldı, dövlət idarəetmə sistemi bərpa edildi, vətəndaş qarşıdurmasının qarşısı alındı. İnsanlarda sabaha inam yenidən formalaşmağa başladı. Dövlət öz gücünü və nüfuzunu bərpa etdi.
Milli Qurtuluşun ən mühüm nəticələrindən biri də müasir Azərbaycan dövlətinin hüquqi əsaslarının yaradılması oldu. 1995-ci ildə qəbul edilən Konstitusiya müstəqil Azərbaycanın demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlət kimi inkişafının təməlini qoydu. Dövlət quruculuğu prosesi sistemli xarakter aldı və ölkədə uzunmüddətli sabitlik təmin edildi.
Ulu Öndərin siyasi uzaqgörənliyi xarici siyasətdə də özünü göstərdi. Azərbaycan beynəlxalq təcriddən çıxaraq dünyanın aparıcı dövlətləri və nüfuzlu təşkilatları ilə əməkdaşlıq əlaqələrini genişləndirdi. Çoxşaxəli və balanslaşdırılmış xarici siyasət kursu ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunu əhəmiyyətli dərəcədə artırdı. Azərbaycan artıq regional proseslərin passiv müşahidəçisi deyil, mühüm geosiyasi aktor kimi çıxış etməyə başladı.
1994-cü ildə imzalanan “Əsrin Müqaviləsi” isə Azərbaycanın iqtisadi tarixində yeni dövr açdı. Bu müqavilə ölkəmizin enerji potensialını dünya bazarına çıxarmaqla yanaşı, iqtisadi müstəqilliyin möhkəmləndirilməsi və dövlətçiliyin gücləndirilməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyırdı. Xarici investisiyaların axını sürətləndi, iqtisadi inkişaf üçün möhkəm zəmin formalaşdı.
Heydər Əliyevin dövlətçilik fəlsəfəsinin əsasını müstəqilliyin qorunması təşkil edirdi. Onun məşhur “Müstəqilliyi əldə etmək nə qədər çətindirsə, onu qoruyub saxlamaq ondan da çətindir” fikri bu gün də Azərbaycan dövlətinin inkişaf strategiyasının əsas prinsiplərindən biri olaraq qalır.
Milli Qurtuluşla başlayan inkişaf yolu sonrakı illərdə Azərbaycanın böyük uğurlar qazanmasına şərait yaratdı. Güclü iqtisadiyyatın formalaşdırılması, müasir ordunun qurulması, beynəlxalq mövqelərin möhkəmləndirilməsi və milli birliyin təmin edilməsi dövlətimizin qüdrətini daha da artırdı.
Bu gün Azərbaycan öz tarixinin ən güclü dövrlərindən birini yaşayır. Ərazi bütövlüyü və suverenliyi tam bərpa olunmuş ölkəmiz regionun aparıcı dövlətlərindən biri kimi çıxış edir. Vətən müharibəsində qazanılan möhtəşəm Zəfər, işğaldan azad edilmiş torpaqlarda aparılan genişmiqyaslı quruculuq işləri və Azərbaycanın beynəlxalq arenadakı artan nüfuzu məhz Milli Qurtuluşla başlanan inkişaf strategiyasının parlaq nəticəsidir.
15 İyun – Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan xalqının iradəsinin, dövlətçilik ənənələrinin və milli birliyinin təntənəsidir. Bu gün bizə xatırladır ki, xalqın taleyi təhlükə altında olduğu zaman milli birlik, uzaqgörən liderlik və dövlətçilik düşüncəsi ölkəni ən ağır sınaqlardan belə çıxarmağa qadirdir.
Milli Qurtuluşdan başlanan yol bu gün Azərbaycanın Zəfər salnaməsinə çevrilmişdir. Bu şanlı tarix hər bir azərbaycanlı üçün qürur mənbəyi, gələcək nəsillər üçün isə dövlətçiliyin qorunmasının ən böyük dərsidir.
Samirə Rüstəmova
Şəmkir rayon Uşaq Musiqi Məktəbinin direktor əvəzi
