Bəzi insanlar var ki, onların həyat yolunu yalnız illərlə və tutduqları vəzifələrlə ölçmək mümkün deyil. Onların əsl izi gördükləri işdə, yetişdirdikləri insanlarda və arxada qoyduqları xoş xatirələrdə yaşayır.
Pedaqoq olmaq da məhz belə bir taledir.
Çünki məktəb yalnız bilik verilən məkan deyil. Burada uşaqlar həyata hazırlanır, arzular formalaşır, ilk böyük addımlar atılır. Hər sinif otağında bir gələcək, hər şagirdin baxışında isə bir ümid var.
Belə bir mühitə rəhbərlik etmək isə həm peşəkarlıq, həm səbir, həm də insanlara bağlılıq tələb edir.
Arifə Balakişiyevanın təhsil sahəsindəki fəaliyyət yoluna nəzər saldıqda illərin formalaşdırdığı pedaqoji və idarəçilik təcrübəsi diqqəti cəlb edir. Onun peşəkar fəaliyyətinin mühüm mərhələlərindən biri Bakı şəhərinin 44 nömrəli tam orta məktəbində direktor kimi çalışdığı dövr olub. Sonrakı mərhələdə isə fəaliyyətini Xırdalan şəhər 1 nömrəli tam orta məktəbinin direktoru kimi davam etdirib.
Bu yol müxtəlif məktəb mühitlərini, müəllim kollektivlərini və şagird nəsillərini əhatə edən zəngin təcrübə deməkdir.
Direktorun işi ilk baxışda inzibati vəzifə kimi görünə bilər. Əslində isə məktəb rəhbəri gündəlik olaraq müəllimlərin əməyinin təşkilindən şagirdlərin təhsil mühitinə, valideynlərlə əməkdaşlıqdan məktəbin inkişaf istiqamətlərinə qədər çoxsaylı məsələlərə diqqət yetirir.
Bu işin mərkəzində isə insan dayanır.
Arifə Balakişiyevanın fəaliyyətində müasir təhsil yanaşmalarına verilən önəm də diqqət çəkən məqamlardandır. Şagirdlərin sərbəst düşünməsi, fikirlərini ifadə etməsi, sual verməsi, fərqli baxışları dinləməsi və yaradıcı düşüncə bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi müasir məktəbin əsas istiqamətlərindəndir.
Bu baxımdan məktəbdə həyata keçirilən layihələr xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Belə təşəbbüslər uşaqların yalnız akademik biliklərini deyil, onların düşüncə və ünsiyyət bacarıqlarını da inkişaf etdirməyə xidmət edir.
Əsl məktəb uğuru da yalnız qiymətlər və nəticələrlə məhdudlaşmır.
Müəllimin əməyinə verilən dəyər, şagirdin özünü rahat və güvənli hiss etdiyi mühit, valideynlə məktəb arasında qarşılıqlı etimad — təhsil ocağının mənəvi atmosferini yaradan əsas amillərdəndir.
Bu atmosferin formalaşmasında məktəb rəhbərinin şəxsi mövqeyi və idarəçilik üslubu mühüm rol oynayır.
Təhsil uzunmüddətli bir yoldur. Bu gün görülən işin nəticəsi bəzən illər sonra üzə çıxır. Məktəb partasında əyləşən bir uşağın gələcəkdə hansı uğurlara imza atacağını əvvəlcədən bilmək mümkün deyil. Lakin ona verilən bilik, göstərilən diqqət və qazandırılan özünəinam həmin yolun mühüm başlanğıclarından olur.
Məhz buna görə pedaqoji əməyin dəyəri zaman keçdikcə daha aydın görünür.
Arifə Balakişiyevanın fəaliyyətinə də bu prizmadan baxmaq mümkündür. Onun üçün məktəb yalnız iş yeri deyil, müəllimlərin, şagirdlərin və valideynlərin bir araya gəldiyi canlı bir təhsil mühitidir.
Belə bir mühiti idarə etmək isə yalnız təcrübə deyil, insanlarla düzgün ünsiyyət qurmaq bacarığı da tələb edir. Fərqli düşüncələri dinləmək, kollektivin imkanlarını səfərbər etmək və yeni təşəbbüslərə şərait yaratmaq məktəb rəhbərliyinin vacib tərəflərindəndir.
Bu gün təhsil sürətlə dəyişir. Yeni texnologiyalar, innovativ metodlar və yaradıcı yanaşmalar məktəblərin qarşısında yeni imkanlar açır. Lakin bütün yeniliklərin fövqündə dəyişməyən bir dəyər qalır: uşağın şəxsiyyətinə hörmət.
Çünki təhsilin əsas məqsədi yalnız məlumatlı insan yetişdirmək deyil, düşünən, məsuliyyətli, öz fikrini ifadə edə bilən və cəmiyyətə fayda verən şəxsiyyət formalaşdırmaqdır.
Məktəb rəhbərinin əməyinin ən gözəl nəticəsi isə illər sonra görünür.
Məzun məktəbi bitir, öz həyat yoluna qədəm qoyur. Lakin məktəb illəri onun yaddaşında qalır: ilk müəllimi, ilk dostları, ilk uğurları, sinif otağı və məktəbin doğma həyəti…
İllər keçəndən sonra həmin insanın uğur hekayəsinə baxarkən onun həyatının başlanğıcında dayanan məktəbi və müəllimləri xatırlamamaq mümkün deyil.
Arifə Balakişiyevanın təhsil sahəsindəki fəaliyyətinin də ən xoş məqamı məhz bu mənzərədə ifadə olunur — gənc nəslin inkişafına, onların imkanlarının üzə çıxmasına və məktəb mühitinin daha da zənginləşməsinə xidmət etmək.
Pedaqoqun əməyi səssizdir, amma təsiri böyükdür.
Bu gün deyilən bir söz, verilən bir dəstək, yaradılan bir imkan sabah bir insanın həyatında mühüm yer tuta bilər.
Bəlkə də müəllimlik və məktəb rəhbərliyinin ən gözəl tərəfi budur: insan öz əməyinin bəhrəsini yalnız bu gün deyil, illər sonra da görə bilir.
Arifə Balakişiyeva — pedaqoji təcrübəsini məktəb rəhbərliyinin məsuliyyəti ilə birləşdirən və təhsil yolunda öz əməyini gələcək nəsillərə həsr edən təhsil işçisi.
Çünki məktəbin divarları zamanla dəyişə bilər, nəsillər bir-birini əvəz edə bilər. Amma yaxşı müəllimin və yaxşı rəhbərin yaratdığı dəyər yaddaşlarda yaşamaqda davam edir.
Əsl təhsil də elə budur — bu gün bir uşağın qəlbində yandırılan işığın sabah böyük bir həyata çevrilməsi.
Famil Kəngərli
